Persbericht 6 juli

Tijdens hun expeditie in het onbewoonde westelijke fjordengebied van Chili hebben Nederlandse alpinisten ontdekt dat de beroemde Pius XI-gletsjer aan een extreme spurt bezig is. De ijsstroom blijkt de laatste jaren kilometers te zijn gegroeid en walst op dit moment eeuwenoude Patagoonse bossen plat. Dit is des te opmerkelijker omdat de laatste jaren in de media veel berichten verschenen die juist op het tegenovergestelde zouden moeten wijzen: namelijk dat de snel krimpende gletsjers van Patagonië symbool staan voor de wereldwijde klimaatverandering.

Het doel van de Nederlandse expeditie is het maken van beklimmingen in het nauwelijks gekarteerde fjordengebied van westelijk Patagonië. Vervolgens zou de Hielo Sur, de zuidelijke Patagoonse ijskap, de grootste landijsmassa buiten de poolgebieden, op ski's worden overgestoken.

Op 17 juni jongstleden verliet de groep van zes Nederlanders de Chileense havenstad Punta Arenas aan boord van de Nederlandse schoener Abel Tasman. Dit schip is eigendom van het Nederlandse echtpaar Jack Homma en Gerda Hoekstra die er al tien jaar mee de wereldzeeën bevaren. Thans hebben ze het Argentijnse Ushaia als hun thuishaven.

De expeditie bestaat voorts uit de Nederlandse alpinisten Marin Fickweiler, Edwin Klerkx en Ronald Naar. De eerstgenoemde beklom eerder dit jaar in Patagonië ook al de beroemde Torre Central del Paine, een van de moeilijkste rotspieken op aarde. "In dit deel van Zuid-Amerika tref je 's werelds meest uitdagende bergen," stelt Fickweiler. "Niet alleen is het weer hier heel grillig, maar bovendien is het graniet jong en messcherp. En de meeste toppen zijn volledig met rijp bedekt. Die combinatie vind je op geen enkele andere plek op aarde."

Ook glacioloog Dr. Coen Hofstede, werkzaam bij het Alfred Wegener Instituut in het Duitse Bremerhaven, behoort tot het team. Gedurende de tocht neemt Hofstede in opdracht van de University of Maine sneeuwmonsters om de chemische samenstelling in kaart te brengen. Hiermee hopen de Amerikaanse wetenschappers weerpatronen te kunnen vaststellen, alsmede de oorsprong van eventuele sneeuwvervuiling te kunnen detecteren.

Het unieke van deze expeditie is dat ze tijdens de australe winter plaatsvindt. "De reden hiervoor is dat hartje winter, dus in juni, het stormachtige weer van Patagonië enigszins tot bedaren komt," meldt expeditieleider Ronald Naar, die eerder met Hofstede de ijskappen van Groenland en Antarctica overstak. "Dat is zeker juist, maar het weer is nog altijd erg bizar, met veel wind, potdichte mist en veel regen. We zijn hier de afgelopen weken, op een handvol vissersbootjes na, geen mens tegengekomen."

Er doen al jaren verhalen de ronde dat de gletsjers in dit gebied sterk op hun retour zijn. Om dit te bewijzen staan er in het veelbesproken boek An inconvenient truth van de Amerikaanse ex-presidentskandidaat Al Gore en in publicaties van Greenpeace foto's van de situatie aan het begin van de vorige eeuw en nu. "Desondanks is onder glaciologen bekend dat de Patagoonse gletsjers op dit moment zeer gezond zijn en zelfs sterk groeiend, maar wat we bij de Pius XI-gletsjer hebben waargenomen, slaat alles: in vergelijking met veertig jaar oude kaarten is de ijsstroom zeker zo'n acht kilometer opgerukt," meldt Hofstede. "Het geweld van het oprukkende ijs is indrukwekkend: eeuwenoude bossen worden door het ijs platgewalst." Hofstede heeft foto's gemaakt, GPS-metingen gedaan en er zijn monsters van sneeuw en van omgeduwde bomen genomen.

Morgen begint het team van drie bergbeklimmers en glacioloog Hofstede aan hun skitocht over de zuidelijke Patagoonse ijskap. Midden op dit bizarre gletsjerplateau hopen de drie alpinisten en de glacioloog de 3554 meter hoge Cerre Moreno te beklimmen alvorens aan de afdaling naar de Argentijnse pampa's te beginnen. Eind juli hoopt het team bij het dorpje El Chalten in Argentinië weer de bewoonde wereld te bereiken.

Vorige pagina: bericht 4 juli - volgende pagina: bericht 14 juli